Blog

TARİH:  25 Kasım 2006

GAZETE/DERGİ: Birgün

Afişinden fazlası var 

Yönetmen: Uğur Yücel, Oyuncular: Uğur Yücel, Türkan Şoray, Yıldırım Memişoğlu Türü: Dram Ülke: Türkiye 

Tophane Tayfun diye bir futbol takımı var, İstanbul’un. Adının farklılığı hep ilgimi çekmiştir. Şimdilerde gece muhabirlerinin toplanma yeriymiş kulübün lokali. Olay çıkaran kabadayıların değil olay izleyenlerin mekânı olmuş Tophane. Kaderin cilvesi işte. ‘Hayatımın Kadını’ eski Tophane delikanlılarını nostaljiyle anan, onlara methiye düzen bir film. Filmin kahramanının ismi de Tophaneli Tayfur. Hamile karısını öldürenleri öldüren (Charles Bronson’lu Death Wish), genç bir kızı fuhuş batağından ve üvey babasının tecavüzünden kurtaran (Taksi şoförü ve ikiz Tepeler) kahramanıyla ‘Hayatımın Kadınısın’ı nereye koymalı? Bu yaşını almış, pek de atletik vücuda sahip olmayan kahramanın kendinden genç adamları dövmesine nasıl bakmalı? Faşizan öğeler içeren bu “kendin yargıla, kendin öldür’ tipi kahramanları yüceltmekte çok sakat yanlar var ama… ‘Hayatımın Kadınısın’a faşizan demek de saçma geliyor doğrusu. Niye? Belki aslında bir tür nezaketi, bir tür usul, adap bilmeyi ve aşkı yüceltmek istemesinden, masal havasında oluşundan. 

Uğur Yücel, Türkan Şoray, Yıldırım Memişoğlu ve özellikle Ezgi Mola gayet iyiler. Arabeske, modern bir Yeşilçam gözüyle ve adını andığım yabancı filmlerden de izler taşıyarak bakan kendine özgü, değişik bir film ‘Hayatımın Kadınısın’. Afişinin vaat ettiklerinden daha fazlası var içinde. 

TARİH:  16 Aralık 2006

GAZETE/DERGİ: Birgün

Los Angeles’lı Meryem 

Orijinal Adı: Quinceanera Yönetmen: Richard Glatzer, Wash Westmoreland Oyuncular: Emily Rios, Jesus Castanos, Listette Avila Türü: Dram Ülke: ABD 

Sınıf ilişkileri her şeyin üstünden geçer, en uzlaşmaz sorun mülksüzlerle mülk sahipleri 

arasındakidir. 

Bakire ve Hamile’nin adını ‘ve mülksüz ve esmer ve eşcinsel…’ diye uzatmak mümkün. Film o kadar çok meseleye o kadar ustalıkla değiniyor ki, hayran olmamak elde değil. Filmin dili oldukça basit aslında. Ne teknik ne de içerik açısından büyük bir yenilik içerdiği söylenemez ‘Bakire ve Hamile’nin. Ama film, hiçbir ucuzluğa ve yavanlığa kaçmadan, karakterlerini, içinde yaşadıkları çevreye çok iyi yerleştiriyor. Söz konusu çevre Los Angeles’ın İspanyol asıllıların çoğunlukta yaşadığı bir mahallesi. Ama ‘beyaz’ Amerikalılar bölgeyi keşfetmiş ve buraya taşınmaya başlamışlar. Dolayısıyla kiralar da fırlamıştır. 

Magdalena (Türkçesi Meryem) dar gelirli bir vaizin kızı. On beş yaşına girmek üzere ve ‘quinceanera’ adı verilen genç kızlığa geçiş töreninin hazırlıkları içinde. O da kuzeni gibi bir ‘Hummer limuzin’ istiyor töreninde kullanılmak üzere. Babası ise bu lüks tüketimi karşılamak istemiyor. Magdalena’nın bir de aşkına güvenemediği sevgilisi var. Limuzin ve sevgili Magdalena’nın en önemli iki sorunu. Ama kuzeninin ‘quinceanera’ kostümünden uyarlanan elbiseye sığmayınca Magdalena hakkında akraba ve komşu kadınlar derhal yargıya varırlar. Bu ani kilo alışın tek bir açıklaması vardır: Magdalena hamile kalmıştır. Artık Magdalena’nın çok daha büyük bir derdi vardır. Oysa Magdalena sevgilisiyle cinsel ilişki kurmadığını söylemektedir.  

Filmin bir diğer karakteri de Magdalena’nın bir başka kuzeni olan Carlos’tur. Ailesi tarafından reddedildiği için Tomas amcasının yanında kalan Carlos bir benzincide araba yıkama işinde çalışmaktadır. Tomas amcanın oturduğu evi bir eşcinsel çift satın alır ve üst kata yerleşir. Carlos yeni evin kutlama partisi davetine icabet eder. Ev sahibi çift Latin delikanlılardan hoşlanmaktadır ve Carlos da iyi bir avdır. Gecenin ilerleyen saatlerinde iki avcı, ‘av’ları Carlos’la birlikte hatıra fotoğrafı çektikten sonra, Latin delikanlının tadına bakarlar. Ama ‘sapına kadar erkek’ görünümündeki Carlos acaba her şeye içkinin tesiriyle mi izin vermiştir? 

Babası tarafından evden kovulan Magdalena, Tomas Amca’nın yanına yerleşir. Tomas bütün dışlananlara kapısını açan bir azizdir adeta. Ama Carlos ve eşcinsel çift arasındaki ilişkide yaşanan gerginlik Tomas’ın da dışlanmasına yol açacaktır. Tek neden bu da değildir, çevresel dönüşüm’ artık yoksul Latin kökenlileri mahalleden göçmeye zorlamaktadır. 

Eşcinsellik başlı başına bir dışlanma nedenidir ama eşcinseller de sınıfsız bir zümre değildir. Sınıf ilişkileri her şeyin üstünden geçer, en uzlaşmaz sorun mülksüzlerle mülk sahipleri arasındakidir. 

‘Bakire ve Hamile’ sınıf, ırk ve cinsiyet ilişkilerine çok sağlam bir perspektiften bakan, iyi oynanmış, sıcak bir film. Kaçırmayın. 

TARİH:  9 Aralık 2006

GAZETE/DERGİ: Birgün

Stephane, Stephanie’yi seviyo! 

Orijinal Ade La Science Des Rêves Yönetmen: Michel Gondry Oyuncular: Gael García Bernal, Charlotte Gainsbourg, Alain Chabat Türü: Dram, Komedi Romantik, Fantastik Ülke: Fransa, İtalya 

Geçtiğimiz yılın en iyi filmlerinden biri şüphesiz (en azından sinema yazarlarına göre) Michel Gondry’nin Charlie Kaufman’ın senaryosundan çektiği ‘Sil Baştan’dı. Gondry’nin ilk kez kendi senaryosundan filme aldığı ‘Rüya Bilmecesi’, ‘Sil Baştan’ gibi beynimizde olan biten, gözle görünemez olan şeylerden söz ediyor. ‘Sil Baştan’ hafızanın içine girerken, bu kez rüyalar, fanteziler görünür kılınıyor. ‘Rüya Bilmecesi’nin kahramanı Stephane (Gael Garcia Bernal), annesinin de filmde ifade ettiği gibi gerçekle rüyayı ayırt etmede güçlükler yaşıyor. Stephane duygusal açıdan yetişkinlerin dünyasına ayak uydurmada da güçlük çeken biri. Meksikalı babasının ölümünün ardından, Fransız annesinin çağrısı üzerine Paris’e çocukluğunun geçtiği eve geri dönüyor. Annesinin kendisine bulduğu işin, beklentilerinin çok gerisinde, yaratıcılıktan uzak ve sıkıcı olduğunu görünce hayal kırıklığına uğruyor. Oysa Stephane bir sanatçı olduğu kanısında ama ‘felaketoloji’ adını verdiği yaklaşımla ürettiği resimler fazlasıyla çocukça ve kimsenin bir takvimde görmek isteyeceği türden değil. Çünkü uçak kazalarını vs. tasvir ediyor bu resimler. Stephane hayatta sakarlıklarını sürdürürken rüyalarında, kendi adını taşıyan (kartondan yapılmış) bir televizyon kanalının yapımcı, yönetmen ve sunucusu olarak her şeye hakim olabiliyor Komşusu Stephanie’yle (Charlotte Gainsbourg) aralarında bir yakınlaşma başlıyor ama Stephane, Stephanie’nin ruhsal gelişim açısından dengi değil. Stephanie yetişkin bir kadınken, Stephane ruhen bir çocuk. Stephane’ın ihtiyacı daha çok bir oyun arkadaşı ‘Rüya Bilmecesi’ Stephane’ın çocuksuluğunu Gondry’nin yaratıcı tekniği ve oyuncaklarıyla başarıyla veriyor. Stephane’ın yaşayamadığı aşktaki dramı vermekte ise o kadar başarılı değil. Müzik videolarını derlediği dvd’ye ‘Ben Hep 12 Yaşında Kaldım’ adını veren Gondry’nin de belki biraz daha büyümesi gerek bunu başarabilmesi için. Ama iş hayatının (aşırı basit bir işi yapmak bazen en zorudur, elleriniz fazla büyük gelir!) absürdlüğünü ve kahramanının çocuksuluğunu anlatmadaki yaratıcılığıyla “Rüya Bilmecesi’ seyredilmeyi hak eden, orijinal bir film yine de.  

TARİH:  9 Aralık 2006

GAZETE/DERGİ: Birgün

Atalarımızın bayrakları önünde 

İkinci Dünya Savaşı’na yön veren Iwo Jima muharebesi, Clint Eastwood’un yönettiği Atalarımızın Bayrakları filmiyle beyazperdede. Eastwood, konuyu iki cepheden de işliyor.

Orijinal Adı: Flags of Our Fathers  Yönetmen Clint Eastwood Oyuncular: Ryan Philippe, 

Jesse Bradford, Adam Beach Türü: Savaş – Macera – Dram – Aksiyon Ülke: ABD 

Iwo Jima, Japonya’nın küçük bir adası ama II. Dünya Savaşı sırasında çok büyük savaşlara sahne olmuş. Amerikalılar adayı 35 gün süren kanlı bir muharebenin ardından almayı başarmışlar. Bu muharebenin 5. gününde de stratejik bir tepeye bayraklarını dikmişler. Bir politikacının bayrağı hatıra olarak istemesi üzerine o bayrak indirilip yenisi dikilmiş. İşte bu 2. bayrağın dikilişi sırasında çekilen fotoğraf ve o fotoğrafta yer alan askerlerin öyküsü ‘Atalarımızın Bayrakları’nın konusunu oluşturuyor. 

Fotoğraf tesadüfen inanılmaz etkileyicilikte bir görüntü sunuyor. Sanki vızır vızır kurşunlar uçuşurken, 6 asker bin bir güçlükle bir bayrak direğini dikmeyi başarıyorlar. Muazzam bir kahramanlık öyküsü anlatıyor sanki fotoğraf. Oysa gerçeğin bunla alakası yok. Ama fotoğrafın etkileme gücü, fotoğraftaki askerlerden sağ kalan üçünün ülkelerine geri çağrılmalarına, orada kahramanlar gibi karşılanmalarına ve nihayetinde de savaş tahvillerinin satışında konu mankeni ve pazarlamacı olarak kullanılmalarına neden oluyor. 

İçlerinden Kızılderili kökenli olanı bu pazarlamacılığa başından beri – uyum sağlayamıyor. Bir yandan da ırkından ötürü aşağılanma yaşıyor. Diğerleri durumu daha iyi idare etseler de, savaş bitince hepsi birden unutuluyorlar. Filmin adı, büyük bir vatanseverlik öyküsüyle karşılaşacağımızı düşündürtse de durum öyle değil. Fotoğraflar gibi film adları da yalan söyleyebiliyor. Savaşan asker için vatan diye bir mevhumun olmadığını, vatanın sahiplerinin zaten başkaları olduğunu anlatmaya çalışıyor film daha çok. Ve savaşan asker için kendisi ve arkadaşlarından başka önemseyecek bir şey olamayacağını. Clint Eastwood’un ilerlemiş yaşına rağmen bu çaptaki dev projelere soyunması hayranlık verici. Bu filmin bir de Japonlar tarafından savaşı anlatan versiyonu yakında çıkacak. Eastwood ikisini aynı zamanda çekmiş. 

TARİH:  23 Aralık 2005

GAZETE/DERGİ: Birgün

Köpekler ve insanlar 

“Şaşkın Köpekler’ filminde evsiz, çöp toplayıcı Afgan çocukları anlatılıyor. Film, II. Dünya Savaşı sonrası İtalyan yeni gerçekçiliğinin etkisinde, hatta bu akımın klasik filmi Vittorio De Sica’nın “Bisiklet Hirsizları’na doğrudan göndermeler içeriyor. 

Orijinal Adı: Sag- haye Velgard Yönetmen: Marzieh Meshkini Oyuncular: Gol Ghotai, Zahed, Agheleh Rezaie Türü: Dram Ülke Fransa 

İranlı yönetmenlerden bize rahat yok galiba. Yaşadıkları coğrafyanın insanlarıyla bizi illa ki tanıştıracak, onların acılarına ortak edecekler. Hoş bu ortaklık filmin süresiyle sınırlı kalacak, film bitince evli evine köylü köyüne dağılacağız. Ne yapabiliriz ki? Ama midemize bir yumruk gibi oturacak seyrettiklerimiz. Evi olmayan Afgan çocukların başlarını sokacak bir sıçan deliği bulup bulamadıkları sorusuyla birlikte fazla yaşayamayacağımıza göre unutup gideceğiz nihayetinde. Ta ki bir başka yönetmen karşımıza ‘Kaplumbağalar da Uçar’daki gibi mayın toplayan Iraklı çocukları ya da bugün vizyona giren “Şaşkın Köpekler’deki gibi evsiz çöp toplayıcı Afgan çocuklarını çıkarana dek. 

“Şaşkın Köpekler’in yönetmeni Marziye Meşkini, Mohsen Makmalbaf’ın eşi, Hana ve Samira’nın ise annesi, yani ailede herkes film yönetmeni. Meşkini ilk filmi “Kadın Olduğum Gün’de gerçeküstücü bir tarz denemiş. ‘Şaşkın Köpekler’ ise II. Dünya Savaşı sonrası İtalyan yeni gerçekçiliğinin etkisinde, hatta bu akımın klasik filmi Vittorio De Sica’nın ‘Bisiklet Hırsızları’na doğrudan göndermeler de içeriyor. Filmin kahramanları Gol Gotay ve Zahed kardeşleri diğer çocuklarla birlikte çöplükten yakacak tahta ve kağıt toplarken tanıyoruz. Bütün sermayeleri, aynı zamanda so ğuktan korunmakta da kullandıkları çuvalla ri. İki kardeş açılış sahnesinde bir fino köpeğini, fino olduğu için ‘yabancı’ sayılan bir köpeği diğer çocukların ellerinden kurtarıyorlar. Meşkini’nin bazen seyirciye eziyet etmeyi seven bir tavrı var. Köpeğin tehdit altında olduğu sahnede örneğin, köpeğin gerçekten korktuğunu görüyor ve sahnenin bir an önce bitmesini diliyorsunuz. Ama öyle olmuyor, çocuklar meşalelerini köpeğe salladıkça sallıyor, köpek ürktükçe ürküyor ve bizim de içimiz daraldıkça daralıyor. Benzer bir duyguyu daha sonra köpek dövüşü sahnesinde de yaşayacağız ve gerek şiddete tanık olacağız. Meşkini sanki seyirciyle sanat yapıtı arasındaki gizli bir anlaşmayı ihlal ediyor, kurmaca bir şey seyretmeye hazırlanmışken çıplak gerçekle abandone ediyor adam. Burada seyirciye yapılan bir haksızlık olduğunu düşünüyorum ama tam adını koyamıyorum. Filmle arama mesafe koyma şansım elimden alıyor, en az o sefalet içindeki çocuklar kadar o ortamdan kaçmak istiyorum. Bu da suçluluk duygusu yaratıyor öte yandan. Seyrettiğim “şey” ne belgesel ne de kurmaca. Film bu nedenle acıtırken düşündürtmüyor, acıtırken acıdan kaçma isteği uyandırıyor sadece. Ya da bana öyle geliyor, kaçma isteğimi rasyonelleştiriyorum. 

Gerçek sokak çocukları 

Filmin oyuncuları gerçek adlarıyla oynayan gerçek sokak çocuklarıymış. Filme dönecek olursak, iki kardeş sabahları dışarıda çöp topluyor, akşamları annelerinin yanına dönüyor uyumaya. Ama anneleri bir mahkûm, sıcak yuvalarında karşılayamıyor çocuklarını. Annenin mahkûmiyet nedeni ise 5 yıldır ortalarda görülmeyen kocasını öldü varsayıp yeniden evlenmesi. Oysa kocası Taliban’a katılıp savaşmaktaymış ve o da tutuklanıp hapse atılınca karısını şikâyet etme fırsatını kaçırmamış. Taliban içerde ama fikirleri (hâlâ?) iktidarda olduğu için kadının konumu Amerikan işgaliyle değişmemiş. Oysa işgalden önce burkalı kadınların acısıyla ne çok ilgiliydik, gün geçmezdi gazetelerimizde burkalı bir kadının fotoğrafı çıkmasın. Olumluya giden bir şey yok, hatta şimdi bir de o kadınlar kocasız kalmış durumdalar ama biz Afganistan’a ilgimizi kestik, daha doğrusu Batı medyası bizi burkalı kadın fotoğraflarıyla beslemeyi kesti. 

Filmin kahramanı çocuklar, hapishane müdürünün kararıyla dışarıya atılınca, başlarını sokacak bir çatıdan da yoksun kalıyorlar. Babalarını annelerini affetmeye ikna edemiyorlar. Tek çare hırsızlık yapıp kendilerini içeri attırmayı denemek oluyor. Bu noktada da “Bisiklet Hırsızları’ filminden ilham alıyorlar. Ama işler planlandığı gibi gitmiyor. 

“Şaşkın Köpekler” Amerikan işgalinden sonra bize unutturulan Afganistan gerçeğini önümüze koymakla iyi bir şey yapıyor. İşgalin sadece olumsuzlukları artırdığını görüyoruz. Açlıktan ve soğuktan ölen insanlarla Batı medyası zamanında da ilgili değildi, sadece burkayı ve eski eserlerin tahribatını öne çıkarıyorlardı. Şimdi bu konuları da unutmuş durumda. “Şaşkın Köpekler”i seyretmekte yarar var ama çekincelerimi belirttim. Senenin en ‘kendini kötü hisset’ filmlerinden biriyle karşılaşacaksınız. 

TARİH:  30 Aralık 2005

GAZETE/DERGİ: Birgün

Masum değiliz, hiçbirimiz 

Yönetmen: Yılmaz Erdoğan Oyuncular: Yılmaz Erdoğan, Tolga Çevik, Demet Akbağ, Altan Erkekli, Türü: Komedi Ülke: Türkiye 

Yılmaz Erdoğan ‘Vizontele’yle zirvede başladığı kariyerinde, daha geriye gidiyor sanki. “Organize işler’ yorucu bir deneyim olmuş. Erdoğan’dan daha sade işler ve ‘gemisini kurtaran kaptan’dan daha az bireyci, düzene uymayı anlasa da olumlamayan mesajlar bekliyoruz. 

Organize İşler’i yapan memnun, seyreden memnun görünüşe göre. İçimden “onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine” deyip, kenara çekilmek geliyor. Ama bir başka iç ses de, yazmak senin görevin diyor. Hem sen yazmasan, ben yazmasam nasıl çıkar karanlıklar aydınlığa? 

“Organize İşler” olmamış. Yağ var, süt var, şeker var ama helvanın kıvamı tutmamış. Yılmaz Erdoğan “Vizontele”yle zirvede başladığı kariyerinde, her attığı adımla biraz daha geriye gidiyor sanki. Ben “Vizontele”yi sevenlerdenim, “Vizontele Tuuba” da aynı düzeyde olmasa da, sınıfı geçen bir çalışmaydı. Ama “Organize İşler” bana en sevmediğim filmlerden “Hırsız Var”ı hatırlattı. Benzer bir tıkış tıkışlık ve benzer bir görsel, işitsel saldırıya maruz kaldığımı düşündüm. Yine de hakkını yemeyelim, “Organize İşler”, “Hırsız Var”dan çok daha iyi bir film. İyi oyuncuları ve iyi yazılmış bölümleri var. Cem Yılmaz’ın cahil mafya babası rolünde, filoloji mezunu iş arayan genç kızı oynayan Özgü Namal’la iş görüşmesi yaptığı sahne muhteşemdi. Ama bu sahneye yaklaşan komiklikte bir ikinci sahne yok koca filmde. 

Öykü birbiriyle çarpışan farklı, hatta birbirine karşıt çevrelerin ilişkileri üzerine kurulmuş. Bu çevrelerden biri Asım Noyan’ın (Yılmaz Erdoğan) lideri olduğu bir küçük dolandırıcılık çetesi. Diğeri aydın Ocak (aydınlar ocağı gibi oldu) ailesi. Bir başka çevre ise Müslüm Duralmaz’ın (Cem Yılmaz) başını çektiği büyük mafya. Bir de başarısız komedyen, saftorik Süpermen Samet (Tolga Çevik) var. Asım Noyan’ın ayrıldığı eski eşi Nergis (Başak Köklükaya) ve kızını (Berfin Erdoğan) da bu çevrelere eklemek gerek. 

Sokak felsefesi

İlk karşılaşma tutunamayan komedyen Salamet’le, Asım’ınki. Asım öfkeli bir kalabalıktan kaçarken intihar etmeye çalışan Samet’in evinde kurtuluşu bulur ve Samet’i kanatları altına almaya karar verir. Samet’ten çalıntı araba satıcısı olmaz elbette ama Asım şansını deneyecektir. Bir diğer karşılaşma, mafya babası Müslüm’le genç filoloji mezunu Umut Ocak’ın (Özgü Namal) karşılaşmasıdır. Filmin sonlarına kadar bu karşılaşmanın herhangi bir sonucu yok sanırız ama anlaşılmaz bir şekilde Müslüm’le Umut arasında bir dostluk oluştuğunu görürüz sonra. Asım’ın çetesi Umut’un annesi – Nuran (Demet Akbağ) ve babası Yusuf Ziya’ya (Altan Erkekli) çalıntı bir araba satınca bu kez Ocak ailesiyle Asım’ın çetesi ve dolayısıyla Samet karşılaşacaktır. Nuran ve Yusuf Ziya bilim insanlardır. Yusuf Ziya sosyologdur ama toplumla tanışıklığı sadece kitaplar üzerindendir, tam bir hayat cahilidir. Nuran Ocak kocasından farklıdır ve koşullara uyum yeteneği daha yüksektir. Eğer dolandırılmışsa ve polis bir şey yapmıyorsa kanunun dışına çıkmakta sakınca görmez. Gerçi işler umduğundan daha vahşice çözülecek, Müslüm, Ocak ailesinin parasını Asım’dan işkenceyle geri alacaktır. Şimdi burada bir duralım. Müslüm, Asım ve arkadaşlarına golf toplarıyla işkence ederken gala seyircisi kahkahalarla güldü. Çünkü sahne, olayı komikleştirerek veriyordu. Bir sonraki sahnede işin bu noktaya gelmesinden dolayı pişman olmuş bir Ocak ailesi vardı perdede ama gülenlerin “yahu biz neye güldük diye kendilerini sorguladıklarını sanmıyorum. Bu tip sahnelerin, şiddeti ve işkenceyi kabullenilebilir, sıradan şeyler haline getirdiğini düşünüyorum ve açıkçası rahatsız edici buluyorum. Ayrıca burada işkencenin olumlu bir işlevi de var çünkü Ocak ailesi dolandırıcılara kaptırdığı parayı geri alıyor. Paranın işkenceyle alınmasına üzülüyorlar ama o kadar, verdikleri zararı telafi etmek için bir girişimde bulunmuyorlar. Filmin mesajı demesek de bir sokak felsefesi olduğunu düşünüyorum. Bu sokak felsefesi de kısaca “hayat kötü kolla kendini” seklinde özetlenebilir. Yani elbette kollamayın demiyorum ama bundan öte bir şeyler daha olmalı söylenecek. Gerçi Samet karakteri kişiliğinden çok da taviz vermeden istediklerine kavuşuyor, kötüleşmeyi denese de vazgeçiyor ve kendisi olarak kalıp başarılı oluyor. Ama Samet bir yetişkin değil, korunmaya muhtaç bir çocuk gibi. Gerçekçi bir seçenek gibi durmuyor. Ocak ailesi, Lars von Trier” in “Dogville” ve “Manderlay”indeki Grace’e benziyor (Grace örneğinde tek kişide toplanan özellikler, burada aile bireylerine dağılmış durumda). İyi niyetle yola çıkıp işkence yaptırmaya kadar varıyor Ocak ailesi. Von Trier’in durduğu noktanın gericiliği üzerine çok yazıldı, “Organize İşler” aynı tehlikeli noktada değilse de civarında geziniyor. Hatta daha da ileri gidip “Şiddetin Tarihçesi”yle bile paralellikler kurulabilir. O filmde de şiddet olumlu bir yerde duruyordu nihayetinde. Verili koşullar değişmez kabullenildiğinde buna itiraz etmek zor ama başka bir dünyanın mümkün olduğuna inanmak istiyoruz. 

Filmin finalinde farklı karakterlerin, farklı sınıflardan insanların çarpışmalarından dostluk (Asım ve Samet) ve aşk (Samet ve Umut) doğuyor, küllenmiş bir aşk (Asım ve Nergis) yeniden alevleniyor. Asım ve Nergis’in aşkı doğrusu başından itibaren hiç bir yere oturmuyor, sonuçta bir araya gelmeleri de inandırıcılıktan tamamen yoksun kalıyor. Bir de filmin İstanbul’u pazarlayan bir emlakçı havası var (oysa emlakçılara giydiren bir yanı da var filmin). İstanbul’u güzel göstermeyi amaçlayan çekimler gereğinden o kadar fazla ki… Samet’in komedyenlikte başarı kazandığı sahne de yine hiç inandırıcı değil, çünkü komik bir şey söylememesi ne rağmen, seyircileri güldürüyor her nasılsa. Kafa şişiren müziği, baş döndüren helikopter çekimleri ve inandırıcı olmayan aşklarıyla “Organize İşler” yorucu bir deneyim oldu kısacası. Erdoğan’dan daha sade işler ve “gemisini kurtaran kaptan”dan daha az bireyci, düzene uymayı anlasa da olumla mayan mesajlar bekliyoruz. 

TARİH:  2 Aralık 2005

GAZETE/DERGİ: Birgün

İki eski arkadaşın rekabeti  

Orijinal Adı: 36 Quai des Orfèvres Yönetmen: Danny Boyle Oyuncular: Daniel Auteuil, Gérard Depardieu, André Dussollier, Roschdy Zem Türü: Polisiye-Dram Ülke: Fransa 

Léo Vrinks, işine saplantı derecesinde bağlı bir polis şefidir. Çok sevdiği ailesine söyleyemese de, suçluları adalete teslim etmek için her türlü riski almakta, hayatını sık sık tehlikeye atmaktadır. Eskiden Léo’nun yakın arkadaşı olan Denis Klein da, polis teşkilatının başka bir departmanının başındadır. Aralarında bir kadın meselesi yüzünden soğukluk olan bu iki polis, şeflerinin terfi etmesiyle mesleki anlamda da rakip olurlar. İkisi de, Paris’in büyük suç şebekelerinden birini çökertmek için kendi yöntemlerini kullanacaklardır. 

Adaletin Merkezi, daha önce Gangsters (2002) adlı bir başka suç filmi çeken, polislikten önce oyunculuğa sonra da yönetmenliğe geçmiş yapmış olan Olivier Marchal’ın imzasını taşıyor. Filmin 50’li ve 60’lı yıllarda Fransız sinemasında yaygın olarak görülen polisiye-gerilim geleneğine bir saygı duruş niteliğinde olduğu söyleniyor. 

TARİH:  9 Aralık 2005

GAZETE/DERGİ: Birgün

Savaşın gölgesinde 

TECHINE’DEN duygular ve cinsellik üzerine bir film daha. Son yirmi yılın usta Fransız yönetmenleri arasındaki André Techiné, genç yetişkinlerin ruhsal ve seksüel yönlerini şiirsel  bir dille anlatmaya devam ediyor.

İkinci Dünya Savaşı yıllarında yaşanan tutkulu bir aşk hikayesi…1940 yılının ilk aylarında Alman işgaline uğrayan Fransa’da henüz yeni dul kalmış genç ve güzel bir kadın olan Odile (Emmanuelle Seard) iki çocuğu ile Paris’e kaçmaya çalışmaktadır. 13 yaşındaki Philippe (Leprince Ringuet) ve 7 yaşındaki Cathy (Clemence Meyer) ise peşinden sürüklenmektedir. Almanlar yollardaki mültecileri bombalamaya başladıklarında, Odile’in arabası hasar görür. Çocuklar ile ormana kaçan genç kadın orada Ivan (Gaspard Ulliel), adındaki 17 yaşında egitimsiz fakat hayatta kalma konusunda bir uzman olan çok çekici bir gençle tanışır. Açık havada geçirilen bir geceden sonra dört kaçak Yvan’ın bulduğu bir evde kalmaya karar verirler. İçinde yaşayanlar tarafından terk edilen bu ev, gerçek hayatta yolunu kaybetmiş bu garip görüntülü aile için cennet ada haline dönüşür. Başlangıçta bu gizemli yabancının çekiciliğine kapılan fakat aynı zamanda da onun hakkında kuşkuları olan Odile, kısa bir süre sonra kendisini vazgeçemediği kişisel ve seksüel dinamikler içinde bulur. 

TARİH:  9 Aralık 2005

GAZETE/DERGİ: Birgün

Hayal dünyası, komedi ve aşk; hepsi bir arada 

Orijinal Adı: The Brothers Grimm Yönetmen: Terry Gilliam Oyuncular: Matt Damon, Heath Ledger, Jonathan Pryce, Lena Headey Türü: Fantastik Komedi Ülke: Çek Cumhuriyeti – ABD 

EVVEL zaman içinde, atılgan ama birbirine taban tabana zıt iki kardeş yaşarmış, kuşkucu Will ve hayalperest Jacob. Bu ikili, çılgın kardeşler olarak tanınmaya başlamış. Kardeşler taşrada dolaşır, masalları derler ve yayarlarmış – bugün bile yediden yetmişe herkesi büyüleyen ve korkutan, iyi ile kötü arasındaki destansı savaşları, canavarlar, efsa evi canavarlar ve kötü cadılarla sonsuz mücadeleler içine giren sıradan insanları anlatan, tehlike ve gizem dolu masallar. 

Gerçekten de Grimm Kardeşler asırlardır dünyanın en çılgın rüyaları ve en kötü kabuslarına temel oluşturan öyküleri bir araya getirmiştir. 

Tabii ki Grimm masalları, ancak safların ve batıl inançlıların inanacağı türden eğlendirici hikayeler – bir nevi hurafeler. Gerçek olmadıkları kesin. Yoksa gerçek mi? ‘Brezilya’, ‘On İki Maymun’ ve ‘Balıkçı Kral’ın inanılmaz görsel dünyasını yaratan yönetmen Terry Gilliams, kendilerini en çılgın ve en masalsı hayallerin gerçeğe dönüştüğü lanetli bir köyde bulan ünlü masalcıların maceralarını çarpıcı bir şekilde perdeye aktarıyor. Günümüzün en karizmatik sinema aktörlerinden Matt Damon ve Heath Ledger daha önce hiç denemedikleri bu film türünde, önce karşımıza sahtekar olarak çıkıyor ve sonra da kahramanlaşıyorlar. 

Gilliam bu filmde, komedi, hayal dünyası, korku ve aşk unsurlarını, destansı bir dille anlatıyor ve en iyi masallardan ilham alarak ortaya olağan üstü bir macera çıkarıyor. 

TARİH:  16 Aralık 2005

GAZETE/DERGİ: Birgün

Doğru insanı bulmak 

Orijinal Adı: The Wedding Date Yönetmen: Clare Kilner Oyuncular Debra Messing, Dermot Mulroney, Amy Adams, Jack Davenport Türü: Romantik-Komedi Ülke: ABD 

KAT Ellis (Debra Messing), evlenmek için doğru adamı beklemektedir. Her kadın gibi, seyahat etmeye istekli, sosyal yeteneklere sahip, yakışıklı, hoş ama kurnaz, keskin zekalı ve mümkünse eski sevgililerini kıskandırabilecek bir aday aradığı için doğal olarak kalbi boştur. Aslında ona kalsa yalnız da keyfi yerindedir, ancak hayatta her istediğini elde etmiş şımarık kız kardeşinin düğün zamanı geldiğinde, Kat’in sevgili ihtiyacı aciliyet kazanır; çünkü eski sevgilisi Jeffrey’nin (Jeremy Sheffield), eski arkadaşlarının ve tüm ailesinin olacağı törende sıkıcı sorulara muhattap olmak istememektedir. Bu kadar kısa sürede Newyork’tan ailesinin yaşadığı Londra’ya gemiyle gidecek bir sevgili bulamayacağı için, kesenin ağzını açıp bir eskort kiralamaya karar verir. Şansına Newyork’taki tanınmış eskort ajanslarının birinden tam istediği gibi bir kiralık sevgili bulur ve düğün töreninde herkes kız kardeşinden çok onun sevgilisiyle ilgilenir. Ancak Kat, acı bir şekilde, karizmatik eskortu Nick’le (Dermot Mulroney) arasındakinin basit bir profesyonel ilişkinin ötesine geçtiğini fark edecek ve aşkın o kadar da ucuz olmadığını anlayacaktır.